Parlament Europejski przyjął we wtorek sprawozdanie, w którym opowiedział się za zwiększeniem dostępności i podaży leków o znaczeniu krytycznym w Unii Europejskiej. Chodzi o antybiotyki, insulinę, szczepionki czy leki stosowane w chorobach przewlekłych.
Za dokumentem głosowało 503 europosłów przy 57 głosach przeciw i 108 wstrzymujących się. Jego celem jest zmniejszenie zależności od krajów trzecich, jeśli chodzi o leki krytyczne oraz wzmocnienie konkurencyjności unijnego sektora farmaceutycznego.
PE poparł tworzenie w UE tzw. projektów strategicznych, których celem byłaby modernizacja i zwiększenie zdolności produkcyjnych przemysłu farmaceutycznego. Posłowie chcą, aby rządy państw członkowskich oraz instytucje unijne nadały takim projektom priorytet w obecnym budżecie oraz w kolejnych wieloletnich ramach finansowych UE.
Firmy korzystające z publicznego wsparcia finansowego miałyby obowiązek priorytetowego zaopatrywania rynku unijnego.
W przyjętym sprawozdaniu zaproponowano również zmiany w polityce zamówień publicznych. Zgodnie z propozycjami posłów instytucje zamawiające w UE miałyby stosować kryteria faworyzujące producentów wytwarzających znaczną część kluczowych leków na terenie Unii.
Europosłowie zwrócili także uwagę na korzyści wynikające z dobrowolnych zamówień transgranicznych, które mają poprawić dostępność leków, w szczególności stosowanych w leczeniu rzadkich chorób, środków przeciwdrobnoustrojowych oraz innych innowacyjnych, kosztownych lub specjalistycznych terapii. PE opowiedział się za obniżeniem minimalnej liczby państw uczestniczących we wspólnych procedurach zamówień do co najmniej pięciu, wobec dziewięciu zaproponowanych wcześniej przez Komisję Europejską.
W dokumencie wezwano również do utworzenia unijnego mechanizmu koordynacji krajowych awaryjnych zapasów leków o znaczeniu krytycznym. Posłowie chcą, aby Komisja Europejska mogła – w ostateczności – decydować o redystrybucji leków pomiędzy państwami członkowskimi w razie stwierdzenia niedoborów lub zakłóceń w dostawach.
Po przyjęciu stanowiska Parlament Europejski jest gotowy do rozpoczęcia negocjacji z Radą UE w sprawie ostatecznego kształtu przepisów.
Komisja Europejska przedstawiła w marcu 2025 r. projekt rozporządzenia w sprawie leków o znaczeniu krytycznym, takich jak antybiotyki, insulina, szczepionki czy leki stosowane w chorobach przewlekłych. Celem inicjatywy jest zapewnienie ich dostępności w UE.
Według danych KE ponad 50 proc. zgłaszanych niedoborów leków wynika z problemów produkcyjnych, w tym z braków substancji czynnych.
Z Brukseli Łukasz Osiński (PAP)
luo/ kar/