Europarlament w przyjętej w czwartek rezolucji opowiedział się za silniejszym wsparciem dla wschodnich regionów Unii. Izba chce specjalnych źródeł finansowania w nowym unijnym budżecie. Według niej UE musi przeciwdziałać wyludnianiu się tych regionów, inaczej zagrożone będzie bezpieczeństwo całej Wspólnoty.
W rezolucji PE zauważył, że wschodnie regiony przygraniczne odnotowały znaczący ubytek ludności - średnio o 2,6 proc. w latach 2016-2025, podczas gdy liczba ludności w całej UE w tym okresie wzrosła o 1,2 proc. Europosłowie podkreślili, że niedobory siły roboczej i emigracja młodych ludzi z tych obszarów podważają długoterminowe perspektywy rozwoju regionalnego i jeszcze bardziej pogłębiają dysproporcje regionalne.
Według PE depopulacja regionów granicznych stanowi zagrożenie nie tylko dla ich rozwoju społeczno-gospodarczego, lecz również dla bezpieczeństwa całej UE.
Autor rezolucji, europoseł KO Jacek Protas przypomniał, że Komisja Europejska nadała już specjalny status wschodnim regionom przygranicznym w przyjętej w lutym strategii. Muszą jednak za tym iść konkretne działania i pieniądze. Rezolucja PE posłuży więc jako instrument nacisku na KE.
Protas zwrócił uwagę, że z regionów przygranicznych odpływają nie tylko mieszkańcy, ale też turyści. - Chcemy środków na specjalną promocję tych regionów, pokazującą, że można bezpiecznie tam odpoczywać - powiedział europoseł.
Według niego turyści, słuchając o tym, że Rosja napadnie na tzw. przesmyk suwalski, boją się jeździć w jego okolice. - To wszystko odstraszyło turystów, już nie mówię nawet o turystach międzynarodowych, zagranicznych, ale turystów również krajowych - dodał Protas.
W rezolucji europosłowie apelują, by szczególne potrzeby regionów przygranicznych UE zostały odzwierciedlone we wszystkich najważniejszych instrumentach nowego unijnego budżetu na lata 2028-2034. Nie chodzi jedynie o tzw. koperty narodowe, w ramach których przekazywane są środki na rozwój regionów. Chodzi też o inne programy bezpośrednio finansowane z unijnej kasy, takie jak program na badania i rozwój Horyzont Europa czy Łącząc Europę i Interreg na projekty międzynarodowe. Zgodnie z postulatem zawartym w rezolucji dla regionów przygranicznych miałoby zostać zarezerwowane w tym programach do 10 proc. środków.
Europosłowie domagają się w rezolucji dodatkowej puli środków w ramach Interreg. Zwracają uwagę, że zawieszenie współpracy z Rosją i Białorusią sprawiło, że regiony położone przy wschodniej granicy UE straciły około 150 mln euro netto z funduszy przeznaczonych na współpracę terytorialną. Chcą, by w nowej odsłonie programu dla regionów przygranicznych wyodrębniono środki co najmniej w tej samej wysokości.
Zgodnie ze strategią KE z lutego za regiony dotknięte wojną Rosji przeciwko Ukrainie uznaje się obszary dziewięciu państw Unii: Bułgarii, Estonii, Finlandii, Litwy, Łotwy, Polski, Słowacji, Rumunii i Węgier. (PAP)
mce/ ap/