Rada UE (państwa członkowskie) formalnie zatwierdziły w poniedziałek umowę z Kanadą dotyczącą udziału kanadyjskich firm i produktów w zamówieniach publicznych realizowanych w ramach unijnego programu zbrojeniowego SAFE. Kanada jest pierwszym państwem spoza Europy, które przystąpiło do instrumentu.
Oznacza to, że państwa europejskie będą mogły wspólnie z Kanadą realizować projekty obronne, a kanadyjskie przedsiębiorstwa będą mogły uczestniczyć we wspólnych zamówieniach publicznych realizowanych przez kraje UE w ramach SAFE.
– Kanada jest jednym z najbliższych sojuszników Unii Europejskiej. Przystąpienie Kanady do programu SAFE podkreśla głębokie zaufanie między nami i stanowi ważny precedens pokazujący, w jaki sposób UE może współpracować z kluczowymi partnerami strategicznymi w celu zabezpieczenia naszej wspólnej przyszłości – skomentował w poniedziałek cypryjski minister obrony Wasilis Palmas; Cypr pełni półroczne przywództwo w Radzie UE.
Ottawa zakończyła negocjacje w sprawie przystąpienia do SAFE jeszcze w grudniu 2025 r., podpisując umowę z Brukselą w połowie lutego. Dopiero jednak w maju formalną zgodę na udział Kanady w programie wyraził Parlament Europejski. Eurodeputowani wskazywali wtedy, że uczestnictwo Ottawy w SAFE może wzmocnić współpracę transatlantycką w sektorze obronnym. Teraz Kanada dostałą zielone światło ze strony państw UE.
Instrument SAFE to unijny program, który ma na celu wzmocnienie obronności państw członkowskich; przewiduje łącznie 150 mld euro wsparcia w postaci m.in. niskooprocentowanych pożyczek przede wszystkim na zakupy sprzętu wojskowego, zwłaszcza tego produkowanego w Europie. Program ma pomóc krajom UE zwiększyć moce produkcyjne przemysłu obronnego, przyspieszyć dostawy sprzętu i uzupełnić luki w zdolnościach wojskowych.
W ramach SAFE państwa UE mogą realizować wspólne zamówienia, a do udziału dopuszczono również Ukrainę, kraje EFTA/EOG oraz partnerów współpracujących z UE w obszarze bezpieczeństwa i obrony, w tym m.in. właśnie Kanadę, Wielką Brytanię, Japonię, Koreę Płd. czy Norwegię.
Wielka Brytania prowadziła negocjacje z UE o przystąpieniu do SAFE w tym samym czasie co Kanada, ale obu stronom nie udało się dojść do porozumienia. Jeszcze w grudniu chęć negocjacji wyraziły m.in. Japonia i Korea Płd., jak dotąd nie doszło jednak do żadnych rozstrzygnięć w tym zakresie.
Polska, której Komisja Europejska przyznała 43,7 mld euro, jest największym beneficjentem programu.
Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana (PAP)
jowi/ ap/