Marszałkowie województw graniczących z Rosją i Białorusią przedstawią w czwartek w Brukseli swoje oczekiwania związane z paktem dla wschodnich regionów przygranicznych. Komisja Europejska ma go opublikować pod koniec stycznia 2026 r.
Z rozkładu prac KE wynika, że pakt zostanie zaprezentowany 28 stycznia. Inicjatywa ma wesprzeć regiony dotknięte przez rosyjską agresję na Ukrainę oraz działania hybrydowe. Chodzi o przekształcenie wschodnich regionów przygranicznych Europy z narażonej na zagrożenia „linii frontu” w odporne, konkurencyjne i bezpieczne terytoria. Prace nad paktem w KE koordynuje Włoch Raffaele Fitto, wiceprzewodniczący KE odpowiedzialny za politykę spójności.
- Chociaż polskie regiony przedstawiły swoje oczekiwania w konsultacjach, to chcemy jeszcze raz zebrać ich postulaty i przekazać komisarzowi i jego współpracownikom, by wzięli je pod uwagę w toku tych ostatnich prac - powiedział PAP europoseł KO Jacek Protas, który w czwartek przedstawi oczekiwania podczas konferencji prasowej w Brukseli wspólnie z marszałkami województwa podlaskiego i warmińsko-mazurskiego. Jak podkreślił, paktem dla wschodnich regionów przygranicznych ma zostać objęte również województwo lubelskie, a także kraje bałtyckie i Finlandia.
Według europosła dla regionów przygranicznych kluczowe jest wsparcie infrastrukturalne i gospodarcze. - Z powodu wprowadzenia embarga i zamknięcia granic na swobodny handel wiele firm z dnia na dzień przestało funkcjonować. Występuje też strach przed inwestowaniem w pobliżu granicy, zarówno wśród naszych przedsiębiorców, jak i potencjalnych przedsiębiorców z zewnątrz. Trzeba więc zastosować odpowiednie zachęty, żeby jednak opłacało się to robić - podkreślił. Jak dodał, konieczne jest także wzmocnienie infrastruktury krytycznej.
W ramach paktu KE ma przedstawić model wspierania tych regionów w perspektywie krótko- i długoterminowej - nie tylko z obecnego budżetu, ale przede wszystkim w ramach przyszłej „siedmiolatki” na lata 2028-34.
Regiony przygraniczne mogły już skorzystać z funduszy przeznaczonych pierwotnie dla Rosji i Białorusi, ale zawieszonych przez KE po napaści Moskwy na Ukrainę w lutym 2022 r. Komisja przesunęła wówczas 150 mln euro z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na programy współpracy wewnętrznej. Przekierowała też 160 mln euro z programów realizowanych z Rosją i Białorusią w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej na wzmocnienie programów transgranicznych wzdłuż granic z Ukrainą i Mołdawią.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ akl/ amac/