Niemcy i Polska pozostają też państwami członkowskimi, w których przebywa najwięcej Ukraińców ze statusem ochrony tymczasowej. W Niemczech w listopadzie 2025 r. był to 1 mln 241 tys. osób, co stanowiło 28,7 proc. liczby Ukraińców chronionych tymczasowo w UE. W Polsce liczba ta wyniosła 969 tys., a więc 22,4 proc. wszystkich Ukraińców posiadających status ochrony tymczasowej. Trzecie niezmiennie pozostawały Czechy, gdzie przebywa 393. tys. Ukraińców, co stanowi 9,1 proc.

Eurostat zwrócił uwagę, że w listopadzie 2025 r. miesięczna liczba nowych decyzji o udzieleniu ochrony tymczasowej w UE spadła odpowiednio o 33 i 28 proc. w porównaniu z wrześniem i październikiem 2025 r. Europejski Urząd Statystyczny zauważył, że liczba ta wróciła do poziomu sprzed wydania dekretu rządu ukraińskiego z końca sierpnia, który przyznał mężczyznom w wieku od 18 do 22 lat prawo do opuszczenia Ukrainy bez ograniczeń. Szacuje się, że w efekcie wydania dekretu Ukrainę opuściło blisko 100 tys. młodych mężczyzn.

Ochronę gwarantuje Ukraińcom mechanizm zapisany w dyrektywie w sprawie statusu ochrony tymczasowej z 2001 r. Został on uruchomiony decyzją państw członkowskich po rosyjskiej agresji na Ukrainę w lutym 2022 r. i został przedłużony do marca 2027 r.

Osoby objęte ochroną tymczasową mają prawo do legalnego pobytu i pracy w państwach członkowskich bez konieczności uzyskania dodatkowych zezwoleń, a także do zakwaterowania i pomocy społecznej, opieki medycznej, dostępu do edukacji dla dzieci na takich samych zasadach jak obywatele danego państwa.

W Polsce kwestię tę reguluje obowiązująca od 2022 r. tzw. specustawa o pomocy obywatelom Ukrainy. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zaproponowało w grudniu 2025 r. projekt ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających ze specustawy. Zamiast tego ma powstać wspólny system ochrony czasowej dla wszystkich cudzoziemców. Najważniejsze narzędzia ze specustawy nie znikną, lecz zostaną przeniesione do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.

mce/ zm/